પાઈપરીન (Piperine) એ મરી (ખાસ કરીને કાળા મરી - Piper nigrum) માં હાજર રહેલું મુખ્ય આલ્કલોઇડ (આલ્કલોઇડ્સ એ કુદરતી રીતે બનતા કાર્બનિક સંયોજનો છે જે સામાન્ય રીતે છોડમાં જોવા મળે છે) જે તેના તીખા સ્વાદ માટે જવાબદાર છે.
આ એક કુદરતી સંયોજન છે જેનો ઉપયોગ આયુર્વેદ અને અન્ય પરંપરાગત દવા પ્રણાલીઓમાં સદીઓથી થતો આવ્યો છે.
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ અને ઉપયોગો:
- સ્વાદ: મરીને તીખાશ (pungency) આપે છે.
- જૈવઉપલબ્ધતા વધારવી (Bioavailability Enhancer): આ પાઈપરીનનો સૌથી નોંધપાત્ર ગુણધર્મ છે. તે શરીરમાં અન્ય પોષક તત્ત્વો અને દવાઓના શોષણને વધારવામાં મદદ કરે છે, જે તેમને વધુ અસરકારક બનાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, તે હળદરમાંથી કર્ક્યુમિનના (Curcumin) શોષણમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવા માટે જાણીતું છે.
-
ઔષધીય ગુણધર્મો: અભ્યાસો સૂચવે છે કે તેમાં નીચેના ગુણધર્મો હોઈ શકે છે:
- એન્ટીઑકિસડન્ટ (Antioxidant)
- બળતરા વિરોધી (Anti-inflammatory)
- પાચનને ઉત્તેજિત કરવું
- નર્વસ સિસ્ટમ પર અસર
- કર્ક્યુમિન શરીરમાં ઓછું શોષાય (poor bioavailability) છે. તેના શોષણને સુધારવા માટે, તેને ઘણીવાર કાળા મરીમાં (Black pepper) જોવા મળતા પાઇપરિન (Piperine) સાથે લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.