Ficus Elastica (Rubber Plant) : જે હવામાંથી ઝેરી તત્વોનું શોષણ કરી હવાનું શુદ્ધિકરણ કરે છે!!!!!!

 

• ફાઈકસ ઇલાસ્ટિકા (Ficus Elastica), જેને આપણે સામાન્ય રીતે રબર પ્લાન્ટ તરીકે ઓળખીએ છીએ, તે માત્ર ઘરની સુંદરતા જ નથી વધારતું પણ એક કુદરતી 'એર પ્યુરિફાયર' તરીકે પણ કામ કરે છે.

તે હવામાંથી ઝેરી તત્વોને કેવી રીતે દૂર કરે છે તેની વિગતવાર પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:

૧. હવાનું શોષણ અને ગાળણ (Absorption and Filtration)

રબર પ્લાન્ટના પાંદડા મોટા, મીણ જેવા (waxy) અને જાડા હોય છે. આ પાંદડાની સપાટી હવાના સંપર્કમાં આવે ત્યારે હવામાં રહેલા પ્રદૂષકોને આકર્ષે છે.

સ્ટોમેટા (Stomata): પાંદડા પર રહેલા નાના છિદ્રો દ્વારા પ્લાન્ટ કાર્બન ડાયોક્સાઈડની સાથે હવામાં રહેલા હાનિકારક વાયુઓને પણ અંદર ખેંચે છે.

ઝેરી તત્વો: તે મુખ્યત્વે ફોર્માલ્ડીહાઈડ (Formaldehyde), બેન્ઝીન અને ટ્રાયક્લોરોઈથીલીન જેવા ઝેરી તત્વોને હવામાંથી દૂર કરવામાં સક્ષમ છે.

૨. ફાયટોરેમીડિયેશન (Phytoremediation)

આ એક એવી જૈવિક પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા છોડ જમીન અથવા હવામાંથી ઝેરી પદાર્થોને શોષી લે છે, તેને તોડી નાખે છે અથવા તેને બિનહાનિકારક બનાવે છે.

ટ્રાન્સલોકેશન: એકવાર ઝેરી તત્વો પાંદડા દ્વારા શોષાઈ જાય, પછી તે છોડના મૂળ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.

મૂળના સુક્ષ્મજીવો: રબર પ્લાન્ટના મૂળમાં રહેલા ખાસ પ્રકારના બેક્ટેરિયા અને માઇક્રોબ્સ આ ઝેરી તત્વોને ખોરાક તરીકે વાપરે છે અને તેને કુદરતી રીતે નષ્ટ કરી દે છે.

૩. ભેજનું પ્રમાણ વધારવું (Transpiration)

રબર પ્લાન્ટ બાષ્પોત્સર્જન (Transpiration) પ્રક્રિયા દ્વારા હવામાં ભેજ છોડે છે.

જ્યારે હવામાં ભેજ વધે છે, ત્યારે હવામાં ઉડતા ધૂળના રજકણો અને એલર્જી પેદા કરતા તત્વો ભારે થઈને નીચે બેસી જાય છે. આનાથી શ્વાસ લેવા માટે શુદ્ધ હવા મળે છે.

૪. કાર્બન ડાયોક્સાઈડનું ઓક્સિજનમાં રૂપાંતર

બધા છોડની જેમ, રબર પ્લાન્ટ પણ રાત્રે કાર્બન ડાયોક્સાઈડ લે છે (કેટલાક અંશે) અને દિવસે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ઓક્સિજન મુક્ત કરે છે, જે ઘરના વાતાવરણને તાજગીસભર રાખે છે.

• રબર પ્લાન્ટના અન્ય ફાયદા:

ઓછી સંભાળ તેને ખૂબ ઓછા સૂર્યપ્રકાશ અને પાણીની જરૂર પડે છે.

એલર્જીમાં ઘટાડો ધૂળ અને પ્રદૂષકોને શોષીને અસ્થમા કે એલર્જીના દર્દીઓને રાહત આપે છે.

મોટા પાંદડા તેના વિશાળ પાંદડા વધુ માત્રામાં પ્રદૂષકોને પકડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

નોંધ: રબર પ્લાન્ટના પાંદડાને સમયાંતરે ભીના કપડાથી સાફ કરવા જોઈએ, જેથી તેના છિદ્રો (Stomata) ખુલ્લા રહે અને તે વધુ સારી રીતે હવા શુદ્ધ કરી શકે.

રબર પ્લાન્ટ (Ficus Elastica) ને ઘરમાં સ્વસ્થ રાખવા માટે નીચે મુજબની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે:

૧. સૂર્યપ્રકાશ (Sunlight)

રબર પ્લાન્ટને તેજસ્વી પણ પરોક્ષ (Indirect) સૂર્યપ્રકાશ ગમે છે.

ક્યાં રાખવો: બારીની નજીક જ્યાં સીધો તડકો ન આવતો હોય પણ પૂરતો ઉજાસ હોય.

સાવચેતી: જો તેને એકદમ સીધા અને કડક તડકામાં રાખવામાં આવે, તો તેના પાંદડા બળી શકે છે. જો ખૂબ અંધારામાં રાખશો, તો છોડનો વિકાસ અટકી જશે અને પાંદડા ખરવા લાગશે.

૨. માટીનું મિશ્રણ (Soil Mix)

આ છોડને એવી માટી ગમે છે જેમાં પાણી ભરાઈ ન રહે (Well-draining soil).

શ્રેષ્ઠ મિશ્રણ: સામાન્ય બગીચાની માટી + ૩૦% રેતી અથવા પરલાઈટ (Perlite) + ૨૦% ગાયનું ખાતર અથવા વર્મી કમ્પોસ્ટ.

કુંડામાં નીચે કાણું હોવું ખૂબ જરૂરી છે જેથી વધારાનું પાણી નીકળી જાય.

૩. પાણી આપવાની પદ્ધતિ (Watering)

રબર પ્લાન્ટને વધુ પડતું પાણી આપવાથી તેના મૂળ સડી શકે છે.

નિયમ: કુંડાની ઉપરની ૨-૩ ઇંચ માટી સુકાઈ જાય પછી જ પાણી આપવું.

ઉનાળામાં અઠવાડિયે ૨ વાર અને શિયાળામાં ૧૦-૧૫ દિવસે એક વાર પાણી પૂરતું છે.

જો પાંદડા પીળા પડવા લાગે, તો સમજી લેવું કે તમે પાણી વધુ આપી રહ્યા છો.

૪. પાંદડાની સફાઈ (Cleaning Leaves)

આ સૌથી મહત્વનો ભાગ છે. રબર પ્લાન્ટના પાંદડા મોટા હોવાથી તેના પર ધૂળ જામી જાય છે.

અઠવાડિયે એકવાર ભીના સુતરાઉ કપડાથી પાંદડાને હળવેથી લૂછવા.

આનાથી છોડ વધુ સારી રીતે પ્રકાશસંશ્લેષણ અને હવાનું શુદ્ધિકરણ કરી શકશે.

૫. ખાતર (Fertilizer)

વર્ષમાં બે વાર (વસંત ઋતુ અને ચોમાસામાં) જૈવિક ખાતર અથવા પ્રવાહી ખાતર આપવું.

શિયાળામાં આ છોડ આરામની સ્થિતિમાં (Dormancy) હોય છે, ત્યારે ખાતર ન આપવું.

• કેટલીક વધારાની ટિપ્સ:

તાપમાન: તેને ૧૫°C થી ૩૦°C વચ્ચેનું તાપમાન અનુકૂળ આવે છે. બહુ ઠંડી કે એસી (AC) ના સીધા સંપર્કથી તેને દૂર રાખો.

ઝેરી તત્વ: ધ્યાનમાં રાખવું કે રબર પ્લાન્ટનું દૂધ (Sap) પાલતુ પ્રાણીઓ અને નાના બાળકો માટે થોડું ઝે

રી હોઈ શકે છે, તેથી તેને પહોંચથી દૂર રાખવો.

Matthieu Ricard (મેથ્યુ રિકાર્ડ) : World Happiest Person on Earth (દુનિયાનો સૌથી ખુશ માણસ).... વધુ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો

• મેથ્યુ રિકાર્ડ (Matthieu Ricard) એક ફ્રેન્ચ લેખક, ફોટોગ્રાફર અને બૌદ્ધ સાધુ છે, જેમને વિજ્ઞાનીઓએ "દુનિયાના સૌથી ખુશ માણસ" તરીકે ઓળખાવ્યા છે. તેમનો જન્મ 1946માં ફ્રાન્સમાં થયો હતો અને તેમણે સેલ્યુલર જીનેટિક્સમાં (Cellular Genetics) Ph.D. પણ કર્યું છે.

તેમના વિશેની કેટલીક રસપ્રદ વાતો નીચે મુજબ છે:

૧. વિજ્ઞાનીઓએ કેમ તેમને 'સૌથી ખુશ' કહ્યા?

યુનિવર્સિટી ઓફ વિસ્કોન્સિનના ન્યુરોસાયન્ટિસ્ટોએ મેથ્યુના મગજ પર એક પ્રયોગ કર્યો હતો. આ પ્રયોગમાં તેમના માથા પર 256 સેન્સર્સ લગાવવામાં આવ્યા હતા. પરિણામોમાં જોવા મળ્યું કે:

જ્યારે તેઓ કરુણા (Compassion) પર ધ્યાન (Meditation) કરતા હતા, ત્યારે તેમના મગજમાં ગામા તરંગો (Gamma Waves) નું સ્તર એટલું ઊંચું હતું જે વિજ્ઞાનના ઇતિહાસમાં અગાઉ ક્યારેય નોંધાયું નહોતું.

તેમના મગજનો ડાબો ભાગ (Left Prefrontal Cortex), જે હકારાત્મક લાગણીઓ સાથે જોડાયેલ છે, તે ખૂબ જ સક્રિય જોવા મળ્યો હતો.

૨. ખુશી પાછળનું તેમનું રહસ્ય

મેથ્યુ રિકાર્ડ માને છે કે ખુશી એ કોઈ નસીબની વાત નથી, પરંતુ એક કૌશલ્ય (Skill) છે જેને કેળવી શકાય છે. તેમના મતે:

પરરોપકાર (Altruism): બીજાનું ભલું વિચારવાથી સાચી ખુશી મળે છે. સ્વાર્થીપણું દુઃખનું કારણ છે.

ધ્યાન (Meditation): મનને શાંત રાખવા માટે દરરોજ ધ્યાન કરવું જોઈએ. જેમ આપણે જીમમાં જઈને શરીર બનાવીએ છીએ, તેમ ધ્યાનાભ્યાસથી મનને ખુશ રહેવાની તાલીમ આપી શકાય છે.

કરુણા: બીજા પ્રત્યે દયા અને પ્રેમ રાખવાથી મન હળવું અને આનંદિત રહે છે.

૩. તેમનો નમ્ર સ્વભાવ

રસપ્રદ વાત એ છે કે, મેથ્યુ રિકાર્ડ પોતે આ 'સૌથી ખુશ માણસ' ના ખિતાબને "વાહિયાત" ગણે છે. તેઓ કહે છે કે તેઓ માત્ર એક સાધારણ સાધુ છે જે આધ્યાત્મિક માર્ગે ચાલી રહ્યા છે. તેઓ દલાઈ લામાના ફ્રેન્ચ અનુવાદક તરીકે પણ સેવા આપે છે.

વિચારવા જેવી વાત: મેથ્યુ કહે છે કે, "જો તમે દરરોજ માત્ર 15 મિનિટ માટે પણ બીજાના સુખ વિશે વિચારો, તો તમે તમારા મગજની કામ કરવાની પદ્ધતિ બદલી શકો છો."

મેથ્યુ રિકાર્ડની ખુશી અને મનને શાંત રાખવાની રીતો ખૂબ જ સરળ અને વ્યવહારુ છે. 

• તેમના પુસ્તકો અને મેડિટેશનની પદ્ધતિઓ વિશેની વિગતો નીચે મુજબ છે:

૧. મેથ્યુ રિકાર્ડની મેડિટેશન ટેકનિક: "પરોપકારી કરુણા"

મેથ્યુ મુખ્યત્વે 'Altruistic Love' (પરોપકારી પ્રેમ) પર ધ્યાન આપવાનું સૂચવે છે. તેને કરવાની પદ્ધતિ આ પ્રમાણે છે:

પૂર્વ તૈયારી: શાંત જગ્યાએ બેસો અને શ્વાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને મનને સ્થિર કરો.

સંકલ્પ: તમારા મનમાં એવી વ્યક્તિનો વિચાર કરો જેનો તમે ખૂબ આદર કરો છો અથવા પ્રેમ કરો છો.

લાગણીનો વિસ્તાર: એ વ્યક્તિ પ્રત્યે અપાર પ્રેમ અને કરુણા અનુભવો. વિચારો કે તે વ્યક્તિ હંમેશા સુખી રહે અને દુઃખથી મુક્ત રહે.

વિસ્તરણ: ધીમે ધીમે આ જ લાગણીને તમારા મિત્રો, અજાણી વ્યક્તિઓ અને અંતે એવા લોકો તરફ લઈ જાઓ જે તમને ગમતા નથી.

લક્ષ્ય: આ ધ્યાનનો હેતુ મગજને એવી રીતે તાલીમ આપવાનો છે કે તે નકારાત્મકતાને બદલે હંમેશા હકારાત્મક અને પ્રેમાળ વિચારો તરફ વળે.

૨. તેમના લોકપ્રિય પુસ્તકો: 

​મેથ્યુ રિકાર્ડના પુસ્તકો વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અને આધ્યાત્મિકતાનો સમન્વય છે. જો તમારે તેમને વાંચવા હોય, તો આ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો છે:

પુસ્તકનું નામ અને મુખ્ય વિષય

Happiness: A Guide to Developing Life's Most Important Skill ખુશી કેવી રીતે કેળવવી તેની પ્રેક્ટિકલ માર્ગદર્શિકા.

Altruism બીજાની મદદ કરવાથી મનુષ્ય અને સમાજને શું ફાયદો થાય છે તેનું વિજ્ઞાન.

The Quantum and the Lotus વિજ્ઞાન (Physics) અને બૌદ્ધ ધર્મ વચ્ચેના જોડાણ વિશેની ચર્ચા.

Matthieu Ricard: An Anthology તેમના જીવનના અનુભવો અને સુંદર ફોટોગ્રાફ્સનો સંગ્રહ.

૩. તેમની કેટલીક મહત્વની શીખ

મન એક અરીસો છે: અરીસામાં ધૂળ હોય તો ચોખ્ખું દેખાતું નથી, તેમ મનમાં ક્રોધ અને ઈર્ષ્યા હોય તો જીવન સુંદર નથી લાગતું. ધ્યાન એ મનને સાફ કરવાનું કામ કરે છે.

ટૂંકા ગાળાનો આનંદ vs. સાચી ખુશી: ઇન્દ્રિયોના સુખ (જેમ કે સારું ખાવાનું કે ફરવું) ક્ષણિક હોય છે, જ્યારે આંતરિક શાંતિ એ કાયમી ખુશી છે.

"ખુશી એ કોઈ એવી વસ્તુ નથી જે આપોઆપ મળી જાય, તે મનની એક અવસ્થા છે જે મહાવરા (Practice) થી પ્રાપ્ત થાય છે." — મેથ્યુ રિકાર્ડ

લીલી હળદર ( Green Turmeric): બનાવવાની Ingredients સાથેની રીત... જાણવા માટે અહીં ક્લિક કરો

• 5 વ્યક્તિઓ માટે હળદરના Ingredients (ઘટકો):

1. તાજી લીલી હળદર: 400 ગ્રામ.

2.લીલું લસણ: 800ગ્રામ.

3. લીલાં મરચા: 100ગ્રામ.

4. આદુ: 50 ગ્રામ.

5. ધાણા: 50 ગ્રામ.

6. ટામેટું: 2 નંગ.

7.વટાણા: 100ગ્રામ.

8. દહીં: Amul નાનો કપ (એક દમ ઓછી ખટાશ)

9. છાશ: Amul બે થેલી.

10. ઘી: 300ml 

11. મસાલા: મીઠું, મરચું, હળદર (ઓછી), ધાણા પાઉડર , કાળા મરી પાઉડર, ગરમ મસાલો.

12. વગાર માટે: જીરું, તમાલપત્ર અથવા મીઠો લીમડો.

13. સાધનો: નોન સ્ટીક પેનમાં બનાવવું, લાકડાનો તવેતો.

14. ગોળ: 150 ગ્રામ.

15. બાજરીના રોટલા: ૮ નંગ.

• બનાવવાની રીત: 

1. સૌ પ્રથમ નોન સ્ટીક  પેનમાં લીલી હળદરને ઘીમાં શેકવાની છે. તે માટે 200 ml ઘી લઈ , ધીમો તાપ રાખવો, ગરમ થાય ત્યાર બાદ લીલી હળદર નાખવી, સતત હલાવતા રહેવું.12-15 મિનીટ બાદ ચેક કરવું. હળદર ચાખો ચરક ન બોલવું જોઈએ!!! હળદરનો કલર શ્યામ પડશે, ત્યાર બાદ હળદર શેકાઈ જાય એટલે ઘી છૂટશે.. એટલે સમજી લેવું કે હળદર શેકાઈ ગઈ. હળદરને અલગ વાસણમાં કાઢી  દેવી.

2. સાથે સાથે એક તપેલીમાં પાણી લઈ તેમાં વટાણા નાખવા અને ગેસ ઉપર મૂકવું. એક ઉભરો લાવવો. ત્યાર બાદ તપેલીને સાઈડમાં મૂકી દેવી. વટાણા બફાઈ જશે.

3. હવે, પેનમાં 100-150 ગ્રામ ઘી લઈ, જીરા અને તમાલ પત્ર/ મીઠા લીમડાનો વગાર કરવો. અને બધું લીલું લસણ નાખી ચડવા દેવું. તે  વખતે થોડો હળદર પાઉડર નાખવો.90 ટકા લસણ ચડી જાય ત્યાર બાદ, આદુ મરચાની પેસ્ટ નાખવી. અને ચડવા દેવું. બારીક કાપેલા ટામેટા નાખવા. અહીં આપણે સૂકી ડુંગળીનો ઉપયોગ નહિ કરીએ કારણ કે તેનાથી  લીલા લસણ નો સ્વાદ કપાશે.

4. ચડી જાય ત્યાર બાદ,  બાફેલા વટાણા,મીઠું, મરચું , ધાણા પાઉડર, મરી પાઉડર (ખાસ નાખવો). અને મિક્સ કરો.

5. ત્યાર બાદ, તાપ ધીમો કરી, ગરમ મસાલો અને જરૂર મૂજબ દહી નાખી. ગેસ બંધ કરી દેવો. મિક્સ કરો...

6. બારીક કાપેલા લીલા ધાણા નાખી, બાજરીના રોટલા , ગોળ (જરૂર હોય તો) છાસ સાથે સર્વ કરો.

• બનાવવાની રીતનો વિડિઓ જોવા માટે: અહીં ક્લિક કરો